EN
Daniel ION
Proje Takım Lideri

TATLI SU DAHA İYİ BİR GELECEĞE KATKIDA BULUNUR

Popülasyon ve Su

Su, yeryüzündeki tüm yaşamlar için çok önemlidir. Sağlık, ekonomi, gıda üretimi ve çevre konularında önemli bir rol oynamaktadır. Bazı ülkelerde 37 temel hastalıktan 21'inin su ve hijyenle ilişkili olması nedeniyle güvenli içme suyu ve tatlı su, kalkınma ve halk sağlığı için zorunludur. Öneminin yanısıra, su sonlu bir doğal kaynaktır ve yoktan var edilemez. Bunun yerine, hidrolojik döngü, suyu atmosferden geri dönüştürür. Tedariğimizin sınırlı olduğu gerçeği, yaklaşık 7 milyar insanın ve büyüyen dünya nüfusunun üzerinde ciddi etkiler yaratmaktadır. Küresel su tüketim oranı, nüfus artışının iki katı bir hızla her yirmi yılda iki katına çıkar. Nüfus ve tüketim eğilimleri devam ederse, su talebinin % 56 oranında bulunabilirliğini aşacağı ve 2025 yılına kadar 1.8 milyon kişinin su kıtlığı olan bölgelerde yaşayacağı tahmin edilmektedir. Bu durum, genellikle en çok nüfus artış oranına sahip olan birkaç ülkenin - zaten onları desteklemeyen bir bölgeye daha fazla kişi getirerek - halihazırda su kıtlığı yaşaması gerçeği ile daha da kötü bir duruma dönüşmektedir.

İklim değişikliği, ekonomik kalkınma, kentleşme ve nüfus artışı, dünyada olduğu gibi Türkiye'de de su kullanımını etkileyecektir. Bu değişikliklere hazırlanmak için, karar merciileri mevcut verileri ve küresel su arzı ve talebinin gelecekteki senaryolarını değerlendirmelidir. Yatırımcılar, politikacılar, şirketler ve kalkınma örgütleri, bu öngörülen tahminleri ilgili ölçeklerde gelecek etkilerini ölçmek, riskleri engellemek ve değişikliklere uyum sağlamak için kullanabilirler.

Dünya’da

Gezegenin gerçek kalıcı yüzey sularının yarısından fazlası, insan nüfusunun % 5'inden azına ev sahipliği yapan Kuzey Amerika'dadır. Avrupa (Rusya dahil), dünya nüfusunun % 10'una ev sahipliği yapmaktadır ve kalıcı suyun % 20'sinden fazlasına sahiptir. Küresel nüfusun % 60'ı ile Asya, gerçekten kalıcı suyun sadece % 9'unu oluşturur. Afrika nüfusu (küresel kitlenin % 16'sı) Latin Amerika'nın yaklaşık 2 katı kadar (% 8,6) büyük olmasına rağmen, Afrika ve Latin Amerika'nın her biri yaklaşık% 9’luk bir oranla suyun kabaca aynı payına sahiptir

Çoğunlukla kuraklık ve insan faaliyetleri nedeniyle 90.000 km2 göl ve nehir son 30 yılda ortadan kayboldu. Net kayıpların % 70'inden fazlası Kazakistan, Özbekistan, İran, Afganistan ve Irak'ta yoğunlaşmıştır.

Çoğunlukla rezervuarların oluşturulması ve hızlanan buzul erimesi gibi iklim değişikliği nedeniyle 185.000 km2 kalıcı su topluluğu oluşmuştur.

Avrupa’da

Dünya nüfusunun % 10'una ev sahipliği yapan Avrupa (Rusya da dahil), Dünya'nın kalıcı sularının% 20'sinden fazlasına sahiptir. Son 30 yılda, Avrupa ülkeleri toplamda yaklaşık 19.000 km2 yüzey suyu kaybetmiştir. Aynı zamanda, Avrupa'nın bazı kesimlerinde yaklaşık 39,000 km2 su kazanılmış ve bu da Avrupa'yı % 3,3’lük bir değerlerle en büyük orantısal artış gösteren kıta haline getirmiştir. Avrupa'daki kazanımların baraj inşaatı ve yüzey suyu yönetimi ve depolamadaki değişikliklerden kaynaklandığına dair güçlü göstergeler bulunmaktadır. İsveç ve Finlandiya, dünyanın en büyük ve kalıcı suları olan ülkeler arasında 10. ve 12. sıradadır. İspanya, % 46'lık bir artışa karşılık gelen 790 km2'lik yüzey suyu kazanırken Kıbrıs'taki yüzey suyu bu süreçte neredeyse iki katına çıkmıştır.

Türkiye’de

Hem özel sektörler hem de kamu sektörleri, iklim değişikliği ve ekonomik kalkınmanın neden olduğu su mevcudiyetindeki potansiyel değişiklikler için planlamaya ihtiyaç duyulduğunu görmüştür. İklim değişikliğinin neden olduğu su mevcudiyetinde uzun vadeli tahminler geliştirmek için önemli gayret gösterilmesine rağmen, bu tahminler genellikle karar vericilere göre belirgin olmak için çok ileride olacak olan zaman dilimleri içindir.

Mevcut bilgi ve tahminleri kullanarak ve on yıllık ölçekli planlama, uyum ve yatırım hedefiyle bazı analiz modelleri, önümüzdeki 30 yıl içinde gelecekteki su talebi ve arzında potansiyel değişiklikleri göstermektedir. 2020, 2030 ve 2040 yıllarını kapsayan dönemler için su talebi (geri çekilme ve tüketim kullanımı), su temini, su stresi (su geri çekiliminin arza oranı) ve yıllık (mevsimlik) değişkenlik göstergeleri daha fazla su tahminleri için dikkate alınmıştır.



Akiferlerin (yeraltı su tabakası) tükenmesi yaygın gıda kıtlığına katkıda bulunacaktır

Su sağlayıcılarının akiferlerini aşırı derecede pompalamaya başladığı bazı bölgeler bulunmaktadır. Çoğunluğu yenilenecekken, bazıları - özellikle de en kalabalık bölgelerin çoğunda – yenilenmeyecektir. Akifer tükenince tahıl üretiminde azalma olur - vatandaşlar için gıda arzında kaybolmaya eşdeğerdir. Aynı anda aşırı miktarda su pompalamayla su kaynakları eş zamanlı olarak akiferlerin tükenmesine ve dolayısıyla tarımın kesintiye uğramasına yol açabilir. Böylece, mevcut su kıtlığı yakında gıda kıtlığına neden olabilir.

Tatlı su kaynakları

Yetersiz suyun yaygınlığı halkın sağlığını etkiler ve suya bağlı hastalıklardan muzdarip olmaya katkıda bulunur. Ayrıca, tatlı su ve gıda üretimi birbirine karmaşık br şekilde bağlıdır, bir ton tahıl üretmek için 1000 ton su gereklidir. Gıda üretimi o kadar tamamiyle suya bağımlıdır ki tarım bir bölgedeki tatlı suyun % 75 ile % 90'ını kullanabilir. Su kıtlığı, gıda sıkıntısı yaratır, gıda fiyatlarını yükseltir ve gıda ithalatına bağımlılığı artırır. Eskiden yerel bir ikilem olan bu su kıtlığı, o zamandan beri ulusal ve uluslararası bir mesele haline gelmiştir. Tahıl üretimi büyük miktarlarda su gerektirdiğinden, tahıl üretiminde kesintiler olabilir - bunun yerine ithalat yapmayı göze almak. Dolayısıyla su pazarı, uluslararası tahıl pazarı ile hemen hemen eşanlamlıdır. Durum o kadar aşırı olabilir ki, en büyük şehirlerin birçoğu tarımsal su kullanımını azaltarak su tüketimini artırabilir. Ayrıca, nüfus artışının geleceği önemli ölçüde etkileyeceği bilinmektedir.

Durumu iyileştirmeye doğru

"Bugün bir su krizi var. Ancak kriz, ihtiyaçlarımızı karşılamak için çok az suya sahip olmakla ilgili değil. Bu, milyarlarca insanın – ve çevrenin- kötü bir şekilde acı çektiği kadar kötü su yönetimi krizidir. " Dünya Su Vizyonu Raporu

Mevcut durumla birlikte, krizin kötüleşmesini önlemek için düzeltici önlemler hala alınabilir. Tatlı su kaynaklarımızın sınırlı olduğunu ve hem niceliği hem de kalitesi bakımından korunması gerektiğinin farkındalığı artmaktadır. Bu su sıkıntısı sadece su topluluğunu değil aynı zamanda karar vericileri ve her insanı da etkilemektedir. "Su herkesin işi" 2. Dünya Su Forumunun önemli mesajlarından biriydi (The Hague, 2000).

Su kaynaklarını korumak

Tatlı suyun kullanımı ne olursa olsun (tarım, sanayi, evsel kullanım) büyük su tasarrufu ve su yönetiminin geliştirilmesi mümkündür. Neredeyse her yerde su boşa tükenmektedir ve insanlar su kıtlığına maruz kalmadığı sürece suya erişimin açık ve doğal bir şey olduğuna inanmaktadırlar. Kentleşme ve yaşam biçimindeki değişikliklerle su tüketiminin artması kaçınılmazdır. Ancak, besin alışkanlıklarındaki değişiklikler, örneğin 1 kg patates yetiştiriciliğinin sadece 100 litre suya ihtiyaç duyduğunu, bununla birlikte 1 kg sığır etinin 13/000 litreye ihtiyaç duyduğunu bilmek sorunu azaltabilir.

İçme suyu kaynaklarını iyileştirmek

Su, büyük öncelik olarak tanınmalıdır. Ana hedeflerden biri, su meselesinin farkındalığını artırmaktır. Her seviyedeki karar vericilere dahil edilmelidir. Amaçlardan biri, güvenli içme suyu ve hijyene sürdürülebilir erişimi olan kişilerin oranını artırmaktır. Bu amaca yönelik olarak birkaç önlem alınmalıdır:

  • Su hakkını garanti altına almak;
  • Su için olan sorumluluğu dağıtmak;
  • Yerel düzeyde bilgi birikimini geliştirmek;
  • Finansmanı artırmak ve geliştirmek;
  • Su kaynaklarını değerlendirmek ve takibini yapmak.

Bibliyografi :

Referanslar :

  • Avrupa Komisyonu, 2017: Türkiye’de Çevre, Bölgesel Politika, IPA Çevre Operasyonel Programı
  • Luo, T., R. Young, and P. Reig, 2015: " Akedük öngörülen su stresi ülke sıralaması" Teknik not. Washington, DC: Dünya Kaynakları Enstitüsü, Ağustos 215 http://www.wri.org/publication/aqueduct-projected-water-stress-country-rankings
  • Tianyi Luo, Robert Young, Paul Reig, 2015: Dünya Kaynakları Enstitüsü – “Akedük öngörülen su stresi ülke sıralaması" (Teknik Not)
  • Türkiye Uluslararası İş Monitörü, 2015: Türkiye Su Raporu www.businessmonitor.com
  • Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğü, 2009: Türkiye Su Raporu 2009
  • Nüfus Enstitüsü, 2010: Popülasyon ve Su (Makale)
Kahramanmaraş Su ve Kanalizasyon İdaresi Genel Müdürlüğü
Kahramanmaraş Büyükşehir Belediyesi
WYG Türkiye
Çevre ve Şehircilik Bakanlığı